Het verhaal van Jaliya

Het verhaal van Jaliya, moeder van acht kinderen, BISS bakker in de regio Mbale in Oost Oeganda
Jaliya is moeder van acht kinderen

Aan de voet van Mount Elgon in Oost Oeganda ligt de stad Mbale. Eén van de grotere steden in Oeganda. Het is een plek met veel bedrijvigheid en een verstrekkende regiofunctie. BISS heeft in de afgelopen jaren een aantal bakkerijtjes gestart in de regio Mbale. Eén daarvan is van Jaliya. Je rijdt zo’n 5 minuten de stad uit op de hoofdweg richting Tororo, vervolgens sla je af op een onverharde weg die omhoog loopt, verder de berg op. Het is slechts tien minuten rijden, maar bij de bakkerij aangekomen voel je een ander klimaat. Er gaat zelden een bezoek voorbij aan Jaliya haar bakkerij, zonder dat het regent.

Jaliya is een hardwerkende moeder van 8 kinderen. Twee daarvan zijn een tweeling van 9. Eén van de twee werd geboren met een waterhoofd. Haar lichaam groeit niet of nauwelijks meer en ze is erg tenger. Dat neemt niet weg dat het een vrolijk meisje is. Ze praat met moeite een paar woordjes maar haar familie kan wel begrijpen wat ze zegt. Als ik kom, zegt ze ‘visitor’ in de lokale taal Lugisu. Ze spreekt ook met moeite ‘Lukas’ uit en maakt altijd met haar lippen een ‘pappap’-geluidje als ze me ziet. We zaten ooit eens te geinen naar elkaar ‘pappap’, zoals je dat als ‘gekke oom’ in Nederland doet bij kleine kinderen. Nu is dat zo’n soort van m’n naam geworden. Als Jaliya vraagt, wie is dat? Dan is het antwoord “Pappap”.

Als je aankomt, zie je een vrij groot huis in aanbouw

Als je aankomt bij het bakkerijtje van Jaliya zie je een vrij groot huis in aanbouw. Toen Jaliya zich in 2018 bij BISS voegde waren enkel de muren neergezet. Maar sinds september dit jaar zit het dak er op, een mijlpijl tijdens de bouw van een huis in Uganda! Aan de zijkant van het huis bevindt zich de ruimte waar straks de bakkerij wordt gemaakt zodra de vloer gelegd is en er een deur in zit. Of de muur dan gelijk wordt afgewerkt, hangt af van hoeveel geld er op dat moment is.

De familie woont op dit moment wat ze in Oegande de ‘Boys quarters’ noemen. Kleine kamertjes achter het huis dienen als ‘tijdelijke’ woonruimte, maar het kan dus best jaren duren. Jaliya heeft wel een man, maar zij is de broodwinner.

In juni 2018 startte Jaliya met BISS fase-1, met de frituurproducten. Binnen twaalf maanden betaalde ze de €450 lening die ze daarvoor ontving af. Ze had ambitie om naar Fase-2 te gaan, bakken met oven producten. In augustus dit jaar trainden we haar, samen met één van haar zoons, de business van BISS Fase-2, het maken van cakejes, koekjes, bolletjes, kleine zoete broodjes, bruilofts- en verjaardagstaarten.

In de loop van de jaren heeft BISS een assortiment en een training samengesteld dat tot nu toe succesvol is voor alle nieuwe bakkerijen. Iedere lichting ‘fase-2’ bakkerijen doet het weer beter dan haar voorgangers.

HELP MEE MENSEN ALS JALIYA WEER EEN TOEKOMST TE GEVEN!

Bent u net als ons ook zo getroffen door dit verhaal en wilt u ons steunen? Uw donatie is zeer welkom!

Vul svp het te doneren bedrag in en klik op de oranje knop. Alvast bedankt!

Bedrag naar keuze

Category:

De zaken gaan goed

Jaliya bakt iedere dag fase-1 producten. Dagelijks samosa’s en om de dag ‘half cakes’, een gefrituurd broodje met een vaste structuur. De winst hiermee is zo’n €2,50 per dag voor samosa en €1,75 voor de half cakes om de dag. Toen de oven kwam, raakten meerdere familieleden betrokken bij de bakkerij. Moeder Jaliya bakt met haar zoon Zaïd en zijn oudere zus. Een jonge buurjongen, is samen met Zaid verantwoordelijk voor de verkoop. Ze bakken met name twee soorten koekjes, die door hun smaak en prijs razend populair zijn gebleken. Minimaal 10kg bloem wordt om de dag in de oven gebakken. Dit zorgt voor €12,50 winst, maal drie is €37,50 winst per week. Oftewel de oven brengt €150 winst op voor de familie. Hiervan gaat €50 naar de aflossing van de lening. Hier komt de €55 per maand winst uit frituurproductie nog bij.

Structureel maandelijks €150 nettowinst voor 3FTE in een dorpse omgeving (goedkoop eten en geen huur) is in Oeganda iets waar velen alleen maar van dromen. Op dit moment wordt dat gerealiseerd met 25% van de ovencapaciteit.

We hopen ergens in 2021 vol trots de nieuwe bakkerij te laten zien, maar voorlopig doet de bakkerij het goed in deze tijdelijke setting.

``Family business``

Een kijkje in de bakkerij van Jaliya
Foto’s: